Direct naar inhoud
Ministerie van Buitenlandse Zaken

De eigenaardige taal van de Drinkebroersroman was een interessante uitdaging voor de vertaler Lieven Ameel - Ambassade van Finland, Brussel : Actueel

AMBASSADE VAN FINLAND, Brussel

Avenue de Cortenbergh 80, B-1000 Brussel, België
Tel. +32-2-287 1212
E-mail: sanomat.bry@formin.fi
Français | Nederlands | Suomi | Svenska |  |  | Instagram
Font normaalFont groter
 
Nieuws, 21-4-2008

De eigenaardige taal van de Drinkebroersroman was een interessante uitdaging voor de vertaler Lieven Ameel

De debuutroman van Mikko Rimminen, Pussikaljaromaani, verscheen in het Nederlands, vertaald door de Belg Lieven Ameel. Het werk heeft de naam Drinkebroersroman gekregen en behandelt volgens Ameel niet zozeer de Finse alcoholconsumptie maar vooral de vriendschap en de wil om het goede te zien in de wereld. "Het vertaalwerk verenigde twee van mijn grootste passies: de Nederlandse taal en de Finse taal en literatuur", vertelt Ameel ons tijdens het interview.

Aanvankelijk ging Ameel naar Helsinki als uitwisselingsstudent (Socrates/Erasmus-programma) om er Engelse taal en literatuur te studeren, maar eens afgestudeerd aan de Gentse Universiteit keerde hij er terug om de Finse taal en literatuur te studeren. – Indertijd wou ik in Finland studeren, omdat ik van alle Europese landen het minst wist van Finland en voor filologen is het Fins natuurlijk een fascinerende uitdaging, vertelt Ameel, die op dit ogenblik werkt aan zijn proefschrift Het beleefde en verbeelde - Helsinki in de Finse prozaliteratuur 1900–1945.

– Ik heb altijd talen en literatuur gestudeerd en het leek dan ook normaal om de studie van het Nederlands en het Fins te combineren via het vertalen van literatuur – en tegelijkertijd ook twee interessegebieden die me heel nauw aan het hart liggen met elkaar te verbinden: mijn eigen moedertaal en de Finse taal en literatuur, zegt Ameel.

Woordspelingen en verouderde taal hielden me bezig

PussikaljaromaaniDe originaliteit van Rimminens taal, de nieuwe en vernieuwde woorden en de lange volzinnen waren voor de vertaler een reële, maar interessante uitdaging. Er waren diverse kleinere, geïsoleerde vertaalproblemen in Drinkebroersroman, maar uiteindelijk waren die niet de grootste uitdaging. Wat het meest hoofdbrekens bezorgde, waren woordspelingen die een hele alinea of hoofdstuk door konden gaan.

– Ook veel namen hielden me bezig, omdat die bijna altijd een eigen betekenis hadden, zoals een man met de naam Kotilainen (Huismans), die een heel huiselijke indruk gaf, of een vrouw met de naam Marjatta (Margiet), waarvan verteld werd dat "het klinkt als een type veenbes. Iets kunstmatigs, een beetje fictief". Voor die woorden moest ik een vertaling vinden die in alle verschillende contexten werkte. Een vertaler kan helaas zijn eigen moedertaal niet helemaal opnieuw uitvinden, zoals Rimminen heeft gedaan - de tijd daarvoor ontbreekt  eenvoudigweg, verklaart Ameel.

– Ik moest voor een aantal fragmenten ook Mikko Rimminen zelf om raad vragen. Hij raadde me onder andere aan om oude romans te lezen, bijvoorbeeld van het eind van de 19de eeuw, en daaruit taalbeelden en ouderwetse woorden te vissen. Daarom was ik ook zeer blij, toen ik in een Nederlandse recensie (8weekly.nl) las: “Het is dat we zeker weten dat het boek in onze tijd speelt, anders zouden we zomaar kunnen gaan denken dat hier een dronken Tachtiger aan het woord is”. Het voelde alsof ik er minstens gedeeltelijk in geslaagd was om dezelfde vervreemdende en ouderwetse taal te creëren als in het originele werk, voegt Ameel eraan toe.

Universele thema’s beroeren lezers van elke taal

In Drinkebroersroman zwerven drie jonge mannen rond in Kallio, een wijk in Helsinki, terwijl ze bier drinken. De bierflessen dragen ze mee in plastic zakken, vandaar ook de Finse titel van het boek. In België of Nederland is er geen begrip dat beantwoordt aan het Finse ”zakbier”, maar voor het overige verschilt de Finse samenleving volgens Ameel niet spectaculair van bijvoorbeeld de Belgische. – Voor de Nederlandstalige lezers kan het moeilijk zijn het continue drankverbruik van de personages van Drinkebroersroman op dezelfde manier te begrijpen als de Finstalige lezers, maar volgens mij is het drinken uiteindelijk niet het centrale thema van het boek. Belangrijker zijn wel de wereldwijde thema’s zoals vriendschap en de wil om het goede te zien in de wereld – ondanks alle tegenslagen. Ook is een zekere zoektocht naar mannelijke rollen in een veranderende en jachtiger samenleving een actueel onderwerp in geheel Europa en in de wereld.

Drinkebroersroman– Volgens mij is Drinkebroersroman duidelijk één van de belangrijkste en, literair gezien, één van de meest ambitieuze romans van de moderne Finse literatuur, en in zijn geheel ook uitzonderlijk goed geslaagd. Ikzelf werd gegrepen door de fijne beschrijving van Helsinki, het extreem creatief taalgebruik, de structuur van de roman en de stem van de verteller, en misschien bovenal de liefde en het warme gevoel van de verteller voor de beschreven personages.

In de Finse literatuur vindt men interessant vertaalmateriaal

Rimminens nieuwste roman Pölkky (Blok) verscheen enkele maanden geleden, maar over de vertaling ervan is nog niet gesproken, vertelt Ameel. – Pölkky verstevigt volgens mij wel de positie van Rimminen als één van de eigenaardigste, interessantste en markantste schrijvers van de moderne Finse literatuur. Ook in Pölkky staan taal, literaire structuur en de stem van de verteller centraal, misschien zelfs meer dan in Drinkebroersroman. Dat is volgens mij echt een fijn staaltje van Rimminens kunnen.

In de Finse literatuur vindt men zeker wat te vertalen: - Veel Finse detectiveromans bijvoorbeeld zijn nog onbekend in Nederland en België. Het Finse proza beleeft nu sowieso een opgang want er komen alsmaar meer jonge en veelbelovende schrijvers bij. Ook de moderne Finse poëzie bevat veel mooie werken, die Nederlandse en Vlaamse lezers zeker zouden kunnen interesseren, beklemtoont Ameel tenslotte.

Lieven Ameel en Mikko Rimminen zijn op voorstellingsronde: Gent op 24 april en Brussel op 25 april. Nadere gegevens zijn te vinden in onze cultuurkalender.

Print deze pagina

Dit document

Bijgewerkt 21-4-2008


© Finlands ambassad, Bryssel  | Information om webbplatsen | Kontaktuppgifter